غده ای است که در بدن آقایان وجود داشته و در جلوی مجرای مقعد و زیر مثانه قرار دارد.

کار این غده تنظیم کردن میزان PH مایع منی و زیاد کردن حجم آن است تا شانس باروری را در فرد افزایش دهد.

در زمان انزال این غده باعث کم‌ شدن شدت اسیدی بودن و افزایش قلیایی بودن مایع منی شده تا موجب بالا رفتن شانس باروری تخمک گردد.

مردانی که دارای سن زیادی هستند با بیماری به نام بزرگی پروستات مواجه می‌شوند و تقریبا در نصفی از مردان بالای ۵۰ سال این عارضه دیده می‌شود.

وزن عادی این غده حدود ۲۰ گرم است اما در زمان بروز بزرگی در آن ممکن است تا وزن ۲۰۰ گرم هم پیش رود و میزان آن در هر فرد تفاوت دارد.

بزرگی پروستات نشانه رشد کردن سلول های آن بیشتر از اندازه غده پروستات می باشد و خود به تنهایی خطری برای فرد ندارد و با مصرف دارو و انجام جراحی باعث درمان بزرگی پروستات می گردد.

چنان چه با بزرگی آن مجاری ادرار مسدود شود، مشکلاتی در کلیه بروز پیدا کرده و فرد را درگیر می کند، چون پروستات در زیر مثانه واقع شده و با بزرگ شدن آن به مجاری ادرار فشار وارد می‌شود.

در دفع ادرار اختلالاتی را ایجاد می نماید و موجب تکرر ادرار، تاخیر در ادرار، سوزش هنگام ادرار، قطع شدن و تخلیه کامل نشدن آن می گردد.

تفاوت میان بزرگی پروستات با سرطان پروستات

این دو بیماری های متفاوتی هستند که هر کدام دارای نشانه ها و علائمی مختلف از هم بوده و راهکار های درمانی متفاوتی دارند.

هر دوی این بیماری ها در سن بالای ۵۰ سال و در افرادی که در خانواده خود سابقه ابتلا به این بیماری را داشته اند رخ می دهد. بزرگی پروستات اندازه این غده را بزرگ می کند.

سرطان پروستات موجب رشد کردن سلول های سرطانی در داخل بافت های پروستات می‌شود که رشد بسیار آهسته ای دارد و ممکن است علائم ناشی از آن خیلی دیر بروز یابد.

بزرگی پروستات موجب مشکل در دفع کردن ادرار، تخلیه نشدن کامل آن و زیاد شدن میزان ادرار میشود ولی سرطان پروستات با سوزش و وجود خون در ادرار و همچنین داشتن درد در لگن و پشت، همراه است.

نشانه های بزرگی پروستات

علائم و نشانه های بزرگی پروستات در همه افراد مشاهده نمی‌شود اما بعضی افراد همزمان با بزرگ شدن پروستات با مشکل در مجاری ادرار مواجه شده و خروج ادرار در آنها به خوبی صورت نمی گیرد مشکلاتی مانند:

• تکرر ادرار
• فوریت در دفع ادرار
• جریان ادرار ضعیف (کاهش فشار جریان ادرار)
• تاخیر در شروع ادرار (فشار برای شروع دفع)
• قطره قطره آمدن ادرار
• زور زدن هنگام ادرار
• احساس تخلیه ناقص
• بی اختیاری ادراری

شدت و میزان علائم ناشی از این بیماری در افراد متفاوت بوده و ممکن است فرد دچار بزرگی خیلی زیاد در پروستات باشد ولی علائم خیلی خفیفی در رابطه با آن داشته باشد.

زمانی که مجرای ادراری به دلیل بزرگی پروستات تنگ می‌شود مثانه برای اینکه ادرار را تخلیه کند با فشار زیادی روبرو میشود.

از این رو باید به علائم ناشی از این بیماری بیشتر دقت کرده و در صورت مشاهده آنها حتما برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کنید زیرا توجه نکردن به علائم ممکن است تا انسداد مجاری ادرار هم پیش رود و ضعف ماهیچه های مثانه را به همراه داشته باشد.

به طور ولی علائم ناشی از بزرگی پروستات به قرار زیر هستند:

قطره قطره خارج شدن ادرار

زمانی که با پایان یافتن ادرار، انتهای آن به صورت قطره قطره خارج گردد.

سخت دفع کردن ادرار

زمانی که فرد برای ادرار کردن و دفع ادرار به مدت زمان بیشتری احتیاج داشته باشد و ادرار کردن برای وی سخت باشد و باید برای خروج آن منتظر بماند، این تاخیر در آغاز جریان ادرار خود نشانه ای از بزرگی پروستات است.

حبس شدن ادرار

زمانی که فرد به تازگی ادرار خود را تخلیه کرده است اما همچنان حس ادرار و تخلیه نشدن مثانه را دارد و نیاز به دستشویی دوباره پیدا می کند، نشانه ای از ابتلا به این بیماری است و باید برای تشخیص بزرگی پروستات اقدام کند.

کم شدن میزان جریان ادرار

در این مواقع ادرار دارای جریانی ضعیف بوده و قطع و یا وصل می‌شود.

وجود بی اختیاری ادرار

زمانی که فرد هنگام احساس دفع ادرار، کنترلی روی نگه داشتن ادرار خود نداشته باشد.

داشتن تکرر ادرار

زمانی که فرد به صورت مکرر نیاز به دفع ادرار داشته باشد و چندین بار در روز به دستشویی برود.

وجود شب ادراری

نیاز به دستشویی رفتن در شب و دفع ادرار برای چندین بار در شب هنگام خواب، نشانه ای از وجود این عارضه است.

وجود اضطرار و فوریت دفع ادرار

زمانی است که احساس نیاز فوری و به صورت ناگهانی برای تخلیه ادرار وجود داشته و فرد باید فورا نسبت به تخلیه ادرار خود اقدام کند وگرنه ادرار از مثانه وی پیش از رسیدن به دستشویی خارج می گردد.

داشتن مشکلات کلیوی

بزرگی پروستات در بعضی افراد با به وجود آمدن سنگ در مثانه، ایجاد عفونت های ادراری و جمع شدن ادرار در کلیه همراه است.

عواملی که ریسک ابتلا به بزرگی پروستات را افزایش می دهند

عواملی که موجب بالا رفتن ریسک و شانس ابتلا به بزرگی پروستات می‌شود عبارتند از:

بالا رفتن سن فرد

مردانی که سنی کمتر‌ از ۴۰ سال دارند، خیلی کم با نشانه های ابتلا به این بیماری مواجه میشوند.

این بیماری بیشتر در مردان مسن دیده شده و هرچه سن بالا تر رود ریسک ابتلا به آن نیز افزایش می یابد.

تقریبا بازه سنی ۶۰ سال به بعد سنی است که درصد بیشتری از مردان را به این بیماری مبتلا کرده است.

ابتلا به دیابت و یا بیماری های قلبی

وجود بیماری دیابت و یا بیماری قلبی و مصرف کردن دارو های بتابلوکر ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.

وجود سابقه خانوادگی

زمانی که افراد درجه یک خانواده چون پدر و یا برادر به این بیمار مبتلا باشند ریسک ابتلا برای بقیه اعضای خانواده نیز افزایش می یابد.

داشتن شیوه و سبک زندگی نامناسب

چاقی زیاد از حد و ورزش نکردن از دیگر عواملی هستند که ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند

تشخیص بزرگی پروستات چگونه انجام میشود؟

ابتلا فرد بیمار تحت معاینه فیزیکی پزشک قرار می گیرد و پزشک معاینه پروستات را از ناحیه مقعد انجام می دهد تا اندازه غده پروستات را چک کند بعد برای بررسی های بیشتر از روش های تشخیصی‌ زیر استفاده می نماید:

• انجام آزمایش ادرار برای بررسی خون و عفونت و باکتری در ادرار
• استفاده از نوار مثانه که برای انجام آن به وسیله کاتتر مثانه را از مایعی پر می کنند تا مقدار فشار مثانه را اندازه گیری کنند.
• انجام آزمایش آنتی ژن اختصاصی پروستات که از طریق خون سرطان پروستات را بررسی می کنند.
• انجام آزمایش باقی مانده ادرار مقدار ادرار باقی مانده بعد از تخلیه مثانه از طریق این آزمایش بررسی می‌شود.
• استفاده از سیستوسکوپی‌ موجب بررسی مثانه و مجاری ادرار از طریق لوله باریک همراه با لنز می‌شوند.

چگونه بزرگی پروستات بر روند ادرار تأثیر می‌ گذارد؟

بزرگی پروستات، که معمولاً به عنوان هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH) شناخته می‌ شود، می‌ تواند تأثیر زیادی بر روند طبیعی ادرار داشته باشد.

پروستات در اطراف قسمت ابتدایی مجرای ادرار قرار دارد و زمانی که این غده بزرگ می‌ شود، فشار زیادی بر مجرای ادرار وارد می‌ کند.

این فشار می‌ تواند منجر به مشکلات مختلفی در تخلیه ادرار شود.

یکی از علائم رایج بزرگی پروستات، کاهش جریان ادرار است.

با بزرگ شدن پروستات، مجرای ادرار تنگ‌ تر می‌ شود و این باعث کاهش سرعت جریان ادرار و احساس انسداد می‌ گردد.

در برخی موارد، فرد ممکن است با دشواری در شروع ادرار مواجه شود یا نتواند به طور کامل مثانه را تخلیه کند.

علاوه بر این، بزرگی پروستات می‌ تواند منجر به تکرر ادرار، به ویژه در شب (پولی‌وریا) شود، که به دلیل فشار زیاد به مثانه و کاهش ظرفیت آن رخ می‌ دهد.

این مشکلات ممکن است بر کیفیت زندگی فرد تأثیر منفی بگذارد و نیاز به مراجعه به پزشک برای درمان مناسب را ایجاب کند.

در مجموع، بزرگ شدن پروستات با ایجاد اختلال در مسیر ادرار، مشکلات مختلفی را در فرایند دفع ادرار به وجود می‌ آورد.

تفاوت بین علائم بزرگی پروستات و سایر بیماری‌ های ادراری

علائم بزرگی پروستات می‌ توانند مشابه با علائم سایر بیماری‌ های ادراری باشند، اما تفاوت‌ هایی نیز وجود دارد که می‌ تواند در تشخیص کمک کند.

یکی از علائم اصلی بزرگی پروستات، کاهش جریان ادرار و دشواری در شروع ادرار است.

در حالی که این علائم در برخی از بیماری‌ های ادراری دیگر، مانند عفونت‌ های ادراری یا سنگ‌ های مثانه، نیز ممکن است مشاهده شوند، اما در BPH معمولاً به دلیل فشاری که پروستات بزرگ‌ شده بر مجرای ادرار وارد می‌ آورد، رخ می‌ دهد.

در BPH تکرر ادرار، به ویژه شب‌ ها (پولی‌وریا) معمول است، در حالی که این علامت در عفونت‌ های ادراری بیشتر با درد یا سوزش همراه است.

در عفونت‌ های ادراری، بیمار ممکن است احساس سوزش یا درد هنگام ادرار داشته باشد، که در پروستات بزرگ‌ شده کمتر دیده می‌ شود.

خون در ادرار بیشتر در مواردی مانند سنگ‌ های مثانه یا عفونت‌ های جدی‌ تر ادراری مشاهده می‌ شود، در حالی که در BPH خونریزی بسیار نادر است.

در مجموع، هرچند علائم مشابهی وجود دارد، اما ویژگی‌ های خاص مانند دشواری در شروع ادرار و جریان ضعیف آن، اغلب به تشخیص بزرگی پروستات کمک می‌ کند.

تأثیر بزرگی پروستات بر کیفیت زندگی

بزرگی پروستات یا هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH) می‌ تواند تأثیرات منفی زیادی بر کیفیت زندگی فرد بگذارد.

یکی از اصلی‌ ترین مشکلات این بیماری، اختلالات ادراری است که شامل تکرر ادرار، به ویژه در شب، کاهش جریان ادرار و احساس عدم تخلیه کامل مثانه است.

این علائم می‌ توانند خواب فرد را مختل کرده و باعث خستگی مفرط در طول روز شوند.

همچنین، افراد مبتلا به BPH ممکن است با دشواری در شروع ادرار یا درد در ناحیه لگن مواجه شوند که می‌ تواند باعث اضطراب و نگرانی در مورد سلامت آن‌ ها گردد.

فشار روانی ناشی از این علائم می‌ تواند به استرس و کاهش اعتماد به نفس منجر شود.

از نظر اجتماعی، افراد مبتلا به بزرگی پروستات ممکن است از ترس از نشت ادرار یا نیاز مکرر به استفاده از دستشویی در مکان‌ های عمومی، از حضور در اجتماعات و فعالیت‌ های روزمره خود اجتناب کنند.

این محدودیت‌ ها می‌ توانند احساس انزوا و افسردگی ایجاد کنند.

در نهایت، علائم جسمی و روانی ناشی از بزرگی پروستات می‌ تواند تأثیرات منفی جدی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشد و نیاز به درمان‌ های پزشکی و حمایتی برای بهبود وضعیت او را ضروری می‌ سازد.

علائم هشداردهنده برای مراجعه به پزشک در مورد پروستات

علائم هشداردهنده برای مراجعه به پزشک در مورد پروستات شامل تغییرات در روند ادرار و علائم دردناک هستند که ممکن است نشان‌ دهنده مشکلی جدی باشند.

یکی از مهم‌ ترین علائم، تکرر ادرار، به ویژه در شب (پولی‌وریا) است که می‌ تواند نشان‌ دهنده بزرگی پروستات باشد.

اگر فرد دچار دشواری در شروع ادرار، کاهش جریان ادرار یا احساس عدم تخلیه کامل مثانه شود، این علائم نیاز به مشاوره پزشکی فوری دارند.

دیگر علائم هشداردهنده، درد یا سوزش هنگام ادرار است که می‌ تواند به دلیل عفونت‌ های ادراری یا التهاب پروستات (پروستاتیت) باشد.

خون در ادرار یا در منی نیز از دیگر نشانه‌ هایی است که باید فوراً به پزشک مراجعه کرد، زیرا این علائم می‌ توانند نشانه‌ هایی از عوارض جدی‌ تر مانند سرطان پروستات باشند.

درد در ناحیه پایین شکم یا کمر که با مشکلات ادراری همراه باشد، نیز باید جدی گرفته شود.

در صورت وجود هر یک از این علائم، مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق و درمان به موقع ضروری است، زیرا درمان زودهنگام می‌ تواند از بروز مشکلات شدیدتر جلوگیری کند و کیفیت زندگی فرد را حفظ نماید.