تکرر ادرار مشکلی است که به واسطه ابتلا به دیابت، داشتن فشار خون بالا، وجود عفونت کلیه، خوردن زیاد از حد مایعات و … در افراد رخ می دهد و باعث دفع زیاد ادرار میشود.
این عارضه جزو مشکلات شایع مربوط به کلیه است و زمانی رخ می دهد که فرد تمایل زیاد به دفع ادرار داشته باشد یعنی میزان تمایل از حد طبیعی بیشتر باشد.
داشتن تکرر ادرار باعث ایجاد اختلال در روال عادی زندگی فرد میشود به گونه ای که حتی فرد مجبور میشود در خواب شبانه چندین بار به دستشویی مراجعه کند.
وجود تکرر ادرار گاهی اوقات به دلیل وجود بیماری های زمینه ای در فرد رخ می دهد و چنان چه درمان آن بیماری انجام شود تکرر ادرار هم برطرف میشود.
بعضی مواقع نیز دلیل تکرر ادرار مصرف زیاد از حد مایعات و یکسری مواد غذایی است که ادرار آور می باشد.
نشانه های تکرر ادرار در مردان
گاهی مواقع تکرر ادرار همراه با یکسری علائم و نشانه به قرار زیر است که باید برای بررسی بیشتر آن به دکتر محمدصادق کشمیری مراجعه کرد:
- داشتن میل زیاد به دفع ادرار
- وجود درد یا ناراحتی در زمان ادرار کردن
- وجود شب ادراری
- داشتن سوزش در زمان ادرار کردن
- نداشتن کنترل روی مثانه و وجود بی اختیاری ادرار
- داشتن تب و لرز
- وجود خونریزی همراه با ادرار کردن
- وجود درد در قسمت کلیه و پهلوی فرد
- تغییر غیر معمول رنگ ادرار
- وجود حالت تهوع و استفراغ
علت تکرر ادرار در مردان
داشتن تکرر ادرار ممکن است به دلیل وجود بیماری در قسمت دستگاه گوارش باشد.
وجود هر بیماری در قسمت کلیه، مثانه، حالب ها و مجاری ادرار، تعداد دفعات ادرار را زیاد می کند.
در بعضی مواقع نیز تکرر ادرار به دلایل وجود بیماری خاصی نیست و بخاطر زیاد خوردن مایعات رخ می دهد.
به طور کلی از مهم ترین دلایل تکرر ادرار در مردان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ایجاد تغییراتی در عضلات، بافت ها و عصب های تاثیر گذار بر روی مثانه
- داشتن عفونت و بیماری در مثانه
- درمان کردن سرطان پروستات
- مصرف زیاد از حد مایعات
- وجود عفونت در کلیه
- داشتن عفونت ادراری
- ابتلا به دیابت
- داشتن سنگ مثانه و کلیه
- بزرگی پروستات
- استفاده زیاد از الکل و کافئین
- داشتن سندروم مثانه دردناک
- وجود تغییراتی در عملکرد کلیه
- داشتن عفونت و التهاب در پروستات یا پروستاتیت
- تنگ بودن مجاری ادرار
- انجام دادن پرتو درمانی در قسمت لگن و شکم
- ابتلا به سکته مغزی
- وجود بی اختیاری ادرار
- داشتن پرکاری تیروئید
- ابتلا به سرطان مثانه
- زیاد شدن میزان سطح کلسیم خون یا هیپرکلسمی
- ابتلا به سرطان کلیه
ولی از میان علت های عنوان شده شایع ترین آنها در مردان که باعث تکرر ادرار میشود بیماری های مربوط به پروستات است از جمله:
- هیپرپلازی خوش خیم پروستات یا وجود ورم پروستات
- وجود التهاب در پروستات یا پروستاتیت
- ابتلا به سرطان پروستات و یا داشتن علائم بزرگی پروستات
تاثیر مشکلات پروستات در تکرر ادرار
مشکلات پروستات یکی از دلایل شایع تکرر ادرار در مردان هستند.
پروستات غده ای است که در نزدیکی مثانه قرار دارد و وظیفه تولید مایع منی را بر عهده دارد.
یکی از رایج ترین مشکلات پروستات که به تکرر ادرار منجر می شود، هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) است.
در این وضعیت، پروستات به طور غیرطبیعی بزرگ می شود و فشار بر روی مجرای ادراری وارد می آورد.
این فشار می تواند جریان ادرار را مختل کرده و موجب احساس نیاز مکرر به ادرار، به‌ویژه در شب ها، شود.
علاوه بر این، التهاب پروستات (پروستاتیت) نیز می تواند موجب درد و تکرر ادرار گردد، چرا که التهاب در این ناحیه باعث تحریک مثانه و افزایش احساس نیاز به ادرار می شود.
درمان مشکلات پروستات معمولاً به نوع مشکل بستگی دارد.
در موارد هیپرپلازی خوش خیم پروستات، داروهایی مانند آلفا بلوکرها و مهارکننده های ۵ آلفا ردوکتاز برای کاهش اندازه پروستات و تسهیل جریان ادرار تجویز می شود.
در برخی از موارد شدیدتر، جراحی ممکن است ضروری باشد.
پروستاتیت معمولاً با مصرف آنتی بیوتیک ها یا داروهای ضد التهابی قابل درمان است.
کنترل و درمان مشکلات پروستات نه تنها به بهبود تکرر ادرار کمک می کند، بلکه از بروز مشکلات شدیدتر در آینده جلوگیری می نماید.
تشخیص دادن تکرر ادرار در مردان
اگر وجود تکرر ادرار در فردی با گذشت چند روز برطرف نشود و همراه با علائم عنوان شده در بالا باشد، باید برای بررسی آن به متخصص اورولوژی مراجعه کرده تا تحت معاینه قرار بگیرد.
پزشک متخصص برای بررسی بیشتر، از آزمایشات تشخیصی زیر استفاده می کند:
- انجام دادن آزمایش خون تا با وجود آن عملکرد کلیه، میزان قند خون و الکترولیت ها مورد بررسی قرار گیرد.
- انجام دادن آزمایش ادرار جهت مشخص شدن ترکیبات ادرار و اندازه گیری آنها
- انجام سیستومتری که با وجود آن فشار موجود در داخل مثانه اندازه گیری میشود و وجود مشکل در عضلات و عصب ها مشخص می گردد.
- انجام سیستوسکوپی جهت معاینه داخل مثانه و مجرای ادرار
- انجام دادن تست های عصبی جهت مشخص شدن اختلالات عصبی
- استفاده از سونوگرافی و دیگر آزمایشات تصویر برداری
پیشگیری از تکرر ادرار در مردان مسن
پیشگیری از تکرر ادرار در مردان مسن به مراقبت های خاصی نیاز دارد.
در ادامه به چند راهکار موثر برای جلوگیری از این مشکل اشاره می کنیم:
کنترل مصرف مایعات:
نوشیدن مقدار مناسب مایعات به ویژه در شب می تواند از تکرر ادرار شبانه جلوگیری کند.
بهتر است مصرف مایعات را در طول روز تقسیم کرده و از نوشیدن مایعات زیاد قبل از خواب پرهیز کنید.
رژیم غذایی سالم:
مصرف مواد غذایی سالم و کاهش مصرف نمک و غذاهای پرچرب می تواند به کنترل تکرر ادرار کمک کند.
غذاهای غنی از فیبر مانند سبزیجات و میوه ها به سلامت دستگاه ادراری کمک کرده و از بروز مشکلات مثانه جلوگیری می کند.
ورزش منظم:
ورزش هایی مانند پیاده روی، شنا یا تمرینات کگل می توانند به تقویت عضلات کف لگن و مثانه کمک کنند و از بروز مشکلات ادراری جلوگیری کنند.
ورزش به کاهش وزن و فشار روی مثانه کمک می کند.
کنترل بیماری های مزمن:
بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و مشکلات پروستات می توانند به تکرر ادرار منجر شوند.
بنابراین، کنترل این بیماری ها با مشاوره پزشکی می تواند از بروز مشکلات ادراری جلوگیری کند.
اجتناب از مصرف کافئین و الکل:
مصرف زیاد کافئین و الکل می تواند باعث تحریک مثانه و افزایش نیاز به ادرار شود.
کاهش مصرف این مواد به ویژه در شب می تواند به کاهش تکرر ادرار کمک کند.
با رعایت این نکات، مردان مسن می توانند تا حد زیادی از تکرر ادرار جلوگیری کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود ببخشند.
درمان کردن تکرر ادرار در مردان
برای اینکه تکرر ادرار در مردان درمان شود باید اول علت وجود آن مشخص گردد و بعد با توجه به علت، پزشک راهکار های درمانی را برای بیمار استفاده می کند.
از جمله راهکار های درمانی تکرر ادرار می توان به موارد زیر اشاره نمود:
استفاده از دارو درمانی
با مشخص شدن علت تکرر ادرار، پزشک از درمان دارویی برای فرد بیمار استفاده می کند و متناسب با علت بیماری، دارو را تجویز می نماید.
اگر عفونت اداری باعث تکرر ادرار شده باشد پزشک برای فرد بیمار آنتی بیوتیک تجویز می کند.
اگر دلیل تکرر ادرار بیماری بزرگی پروستات و یا دیابت باشد پزشک با استفاده از دارو هایی این بیماری ها را کنترل می کند، به گونه ای که با کنترل شدن این بیماری ها تکرر ادرار هم رفع می گردد.
در صورت داشتن بیماری سندرم مثانه بیش فعال، پزشک با تجویز دارو هایی موجب آرام شدن مثانه میشود.
قرص های تجویز شده برای تکرر ادرار دارای انواع گوناگونی هستند که متناسب با وضعیت بیمار تجویز می‌شوند.
از جمله قرص های مربوط به تکرر ادرار می توان به موارد زیر اشاره کرد:
قرص داریفناسین، اکسی بوتینین، ایمی پرامین، میرابگرون و دسموپرسین استات
درمان های خانگی تکرر ادرار در مردان
برای رفع تکرر ادرار در منزل چند راهکار ساده وجود دارد از جمله:
- نخوردن مایعات در شب ها پیش از خواب
- کم کردن میزان الکل و کافئین مصرفی
- استفاده از تمرینات مربوط به تقویت مثانه
- تخلیه کردن مثانه به صورت کامل
- داشتن وزنی سالم زیرا اضافه وزن به مثانه فشار وارد می کند و موجب تکرر ادرار میشود.
- استفاده از مواد غذایی سالم و سرشار از فیبر باعث سلامت دستگاه گوارش و مثانه میشود و باید مواد غذایی تند و اسیدی که موجب تحریک شدن مثانه میشود را کنار گذاشت.
- باید استرس را مدیریت کرد زیرا وجود استرس باعث تحریک مثانه میشود. می توان با استفاده از ورزش هایی چون یوگا، مدیتیشن و انجام تنفس عمیق استرس را از خود دور کرد.
درمان های گیاهی تکرر ادرار
برای درمان تکرر ادرار می توان از دارو های گیاهی استفاده کرد از جمله:
استفاده پونه کوهی
تکرر ادرار بیشتر به دلیل عفونت ادراری است، پس با استفاده از دمنوش پونه کوهی می توان موجب رفع عفونت موجود در مجاری ادراری و ابتلا به بیماری های قارچی و میکروبی شد.
دمنوش بذر چمن و بوسرل
بوسرل به گیاهی می گویند که در کوه های آلپ وجود دارد، استفاده از دمنوش این دو گیاه برای رفع تکرر ادرار موثر است.
دمنوش زنجبیل
زنجبیل جزو گیاهان در دسترس است که جهت درمان تکرر ادرار موثر می باشد.
زنجبیل موجب رفع عفونت شده و میزان PH را تنظیم می کند و رشد باکتری را متوقف می کند.
دمنوش دارچین
از بهترین دمنوش ها جهت رفع بیماری های کلیوی است و از تکرر ادرار جلوگیری می کند.
دمنوش بابونه
دمنوش بابونه عفونت های موجود در مجاری ادرار را رفع می کند. استفاده از این دمنوش درد های ماهیچه ای ناشی از عفونت ادراری را رفع می کند.
چگونه تکرر ادرار شبانه را کاهش دهیم؟
تکرر ادرار شبانه یا نوتوریا، یکی از مشکلات رایج در مردان مسن است که می تواند خواب شبانه را مختل کند.
برای کاهش این مشکل، اولین قدم، کنترل میزان مایعات مصرفی در ساعات شب است.
مصرف مایعات را باید در طول روز به تعویق انداخت و از نوشیدن مایعات زیاد در ساعات پایانی روز، به ویژه قبل از خواب، اجتناب کرد.
مصرف نوشیدنی هایی که حاوی کافئین یا الکل هستند، می تواند مثانه را تحریک کرده و نیاز به ادرار را افزایش دهد.
به همین دلیل، محدود کردن این مواد قبل از خواب نیز به کاهش تکرر ادرار شبانه کمک می کند.
علاوه بر تنظیم مصرف مایعات، تقویت عضلات مثانه و کف لگن نیز می تواند به کاهش نیاز به ادرار شبانه کمک کند.
انجام تمرینات کگل که عضلات کف لگن را تقویت می کند، می تواند کنترل بیشتری بر مثانه فراهم آورد و از تکرر ادرار جلوگیری کند.
بررسی و درمان مشکلات پروستات و سایر بیماری های زمینه ای مانند دیابت یا فشار خون بالا می تواند تاثیر زیادی در کاهش تکرر ادرار شبانه داشته باشد.
در برخی موارد، مشاوره پزشکی و استفاده از داروهایی مانند آلفا بلوکرها یا مهارکننده های ۵ آلفا ردوکتاز نیز برای درمان مشکلات پروستات و کاهش نیاز به ادرار شبانه مفید خواهد بود.
تفاوت های تکرر ادرار در مردان و زنان
تکرر ادرار در مردان و زنان می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، اما علت ها و عوامل مؤثر در بروز این مشکل در هر جنس متفاوت است.
در مردان، مشکلات پروستات مانند هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) یا پروستاتیت می توانند منجر به تکرر ادرار شوند.
این مشکلات معمولاً با بزرگ شدن پروستات یا التهاب آن همراه هستند که می تواند فشار به مجرای ادراری وارد کرده و جریان ادرار را مختل کند.
علاوه بر این، بیماری های مزمن مانند دیابت یا فشار خون بالا در مردان نیز می توانند بر تکرر ادرار تاثیر بگذارند.
در زنان، تکرر ادرار بیشتر به تغییرات هورمونی و مشکلات مرتبط با مثانه و رحم مربوط می شود.
در دوران بارداری، رحم به مثانه فشار وارد می کند و این می تواند منجر به تکرر ادرار شود.
با افزایش سن و کاهش هورمون استروژن پس از یائسگی، عضلات مثانه ضعیف تر شده و احتمال بروز بی اختیاری ادرار و تکرر ادرار بیشتر می شود.
زنان همچنین بیشتر از مردان به عفونت های ادراری مبتلا می شوند که خود می تواند عامل دیگری برای بروز تکرر ادرار باشد.
در نتیجه، تفاوت های ساختاری و هورمونی در بدن مردان و زنان باعث بروز انواع مختلف تکرر ادرار و تفاوت در علل و درمان آن ها می شود.
6 پاسخ
سلام و عرض ادب خدمت شما استاد گرامی. ناصر فرحان هستم ٥٣ ساله. تقریبا٢سال پیش تپش قلب بالایی داشتم و چندین بار psvt شدم. در یک روز همزمان ابلیشن قلب و آنژیوگرافی انجام دادم که با بازنشدن عروق کرونر , عمل قلب باز و عمل فتق هم همزمان انجام دادم که بعد از عمل ادامه ابلیشن قلب انجام دادم . الان داروهای قلب مصرف میکنم . برای تکرر ادرار و مشکلات پروستات نگران هستم که با این شرایطم باز هم جراحی بشم . راهنمایی بفرمایید . ممنون و سپاسگزارم.
سلام جناب ناصر فرحان عزیز، با توجه به سابقه پیچیده‌ی قلبی شما شامل تپش قلب (PSVT)، ابلیشن، آنژیوگرافی، عمل قلب باز و مصرف داروهای قلبی، هرگونه اقدام جراحی جدید باید با دقت و تحت نظر تیم پزشکی انجام شود.
مشکلات پروستات مانند تکرر ادرار ممکن است به دلیل داروهای قلبی یا سایر عوامل تشدید شود.
برای ارزیابی صحیح، پیشنهاد میشود که ابتدا با پزشک مشورت کنید تا علائم پروستات شما بررسی شود و تصمیم‌گیری در مورد درمان‌های دارویی یا جراحی با توجه به وضعیت قلبی شما صورت گیرد.
در صورت نیاز به جراحی پروستات، احتمالاً روش‌های کم‌تهاجم‌تر و ایمن‌تری برای شما در نظر گرفته خواهد شد.
سلام و عر ادب و احترام دارم خدمت شما پزشک گرامی .
بنده حدودا چهار ماه قبل تصادف کردم و بعد از ان حدودا هشت روز در کما بوده و بیست و چند روز در بیمارستان بستری بودم . الآن حدودا بیست روز هست که به یکباره دچار تکرر ادرار شدم ساعتی یک مرتبه به دستشویی باید بروم و زندگی برای بنده سخت شده . پزشک برای بنده بیش فعالی مثانه و دو قرص که یکی را شب و یکی را صبح مصرف می کنم تجویز کرد ولی بعد از ۴۸ ساعت هنوز اثر نکرده اند قرص ها ،
نظر جنابعالی در این خصوص چی هست ؟
متشکرم پیشاپیش از همکاری و راهنمایی شما
سلام به شما
با توجه به سابقه کما و ضربه، تکرر ادرار می‌تواند منشأ عصبی داشته باشد و داروهای بیش‌فعالی مثانه معمولاً حداقل چند روز تا یک هفته زمان برای اثرگذاری نیاز دارند.
در صورت تداوم علائم، انجام بررسی‌های تکمیلی مثل تست‌های اورودینامیک و ارزیابی نورولوژیک توسط پزشک ضروری است.
سلام و وقت بخیر
بنده یک هفته هست قرص های میرابگردون تنها برای شب و افلوکساسین و تولترودین مصرف می کنم .
بهتر خودم روکنترل می کنم و میزان جریان ادرار بنده دستشویی که می روم کمتر شده .
هفته قبل یک روز صبح در ادرار بنده خون بود و روز چهارشنبه به مطب آفای دکتر که رفتیم علاوه بر نسخه داروها از بنده خواست روی یک صندلی بشینم که مربوط به تکرار ادرار بود از مطب تا خانه بسیار سنگین بود درون مثانه ام و به محض ورود به خانه دستشویی که رفتم خودن دیدم و فردا صبحش هم خون دیدم و دیگر خونی مشاهده نکردم .
البته در سنوگرافی بنده اندازه پروستات 22 م م قید شده است که اندازه اش کاملا عادی است برای بنده 35 .
البته در کلیه راست خود سنگ 3 م م و در کلیه سمت چپ سنگ 2 دارم و دو سنگ نیز در زمانی که بستری بودم یعنی سه ماه قبل از بنده دفع شده بود .
نظر شما چیست جناب آقای دکتر ؟
بنده حدودا ۳۵ ساله ام