آنژیوگرافی چیست

آنژیوگرافی یکی از روش‌ های تشخیصی جهت بررسی انسداد و گرفتگی های موجود در عروق کرونری قلب می ‌باشد.

از طریق آنژیوگرافی قلب بیماری هایی که در شریان های بدن وجود دارد مشاهده می‌شود.

برای انجام دادن آنژیوگرافی ماده حاجبی را از طریق شریان ‌ها وارد بدن می ‌کنند تا با وجود آن بتوانند به صورت واضح گرفتگی و انسداد های موجود در رگ ‌ها را مشاهده کنند.

استفاده از این روش تشخیصی نیاز به بیهوشی ندارد و با بی‌حسی موضعی انجام می‌ گیرد.

می‌توان آنژیوگرافی را با استفاده از عروق موجود در دست و پا انجام داد. برای انجام آن از عروقی که بزرگ هستند و سایز مناسبی دارند در ناحیه دست یا کشاله ران استفاده می کنند.

آنژیوگرافی قلب از راه دست

بعد از اینکه پزشک معاینات لازم را بر روی بیمار انجام داد چنانچه منع بالینی وجود نداشته باشد آنژیوگرافی قلب از راه دست یا آنژیوگرافی رادیال را برای آن بیمار انجام می دهند‌.

آنژیوگرافی از راه دست یکی از راه های مطمئن جهت جایگزینی آنژیوگرافی از راه کشاله ران است.

با استفاده از این روش، از راه شریان های دست به سرخرگ های کرونری قلب دسترسی پیدا می کنند و اینگونه درد و خونریزی بیمار به حداقل می رسد.

انجام آنژیوگرافی از طریق دست دارای مدت زمان بستری کمتری نسبت به آنژیوگرافی از راه پا است.

لازم به ذکر است که دسترسی به سرخرگ رادیال دست به دلیل قطر باریکی که دارد سخت تر است و نیاز به تخصص و مهارت بالای پزشک دارد.

به همین دلیل است که برخی پزشکان ترجیح می دهند آنژیوگرافی را از راه پا انجام دهند.

از این رو انتخاب کردن مسیر انجام آنژیوگرافی بستگی به وضعیت بیمار و تجربه و مهارت پزشک دارد.

به طور کلی باید بگوییم که آنژیوگرافی از راه دست یکی از تکنیک های آنژیوگرافی می باشد که امکان دسترسی به عروق قلب از طریق سرخرگ ها را فراهم می کند و جهت تشخیص دادن و درمان کردن بیماری های قلب و عروقی موجود به کار گرفته میشود.

چگونگی انجام آنژیوگرافی از راه دست

برای انجام دادن آنژیوگرافی از راه دست پزشک برشی کوچک بر روی دست زده و لوله کاتتر را از راه سرخرگ رادیال دست وارد دستگاه گردش خون می کند.

لوله وارد شدن در سرخرگ دست، توسط پزشک از عروق خونی عبور داده میشود و به سمت سرخرگ کرونری قلب هدایت می گردد.

سپس پزشک ماده حاجب را به رگ تزریق می کند تا با وجود آن بتواند جریان خون را از طریق تصویربرداری با اشعه ایکس به خوبی مشاهده کند.

با استفاده از تصاویر حاصل شده از آنژیوگرافی پزشک می تواند جریان خون را بررسی کرده و هر گونه انسداد یا گرفتگی که در رگ ها وجود دارد را شناسایی نماید.

چنان چه گرفتگی در سرخرگ یافت شد در طی انجام آنژیوگرافی می توان اقدام به باز کردن گرفتگی موجود کرد و عمل آنژیوپلاستی را انجام داد.

مزایای انجام آنژیوگرافی قلب از راه دست

استفاده از آنژیوگرافی از راه دست با یکسری مزایا برای بیمار همراه است که عبارتند از:

خونریزی کمتر

به دلیل کم بودن قطر سرخرگ رادیال و نزدیک بودن آن به سطح پوست، مقدار خونریزی که از طریق آنژیوگرافی دست ایجاد می‌شود خیلی کمتر است و ریسک کمتری از لحاظ خونریزی دارد.

در آنژیوگرافی از راه دست در صورت بروز خونریزی خارجی، امکان کنترل راحت تر خون وجود دارد.

ترخیص سریع‌تر بیمار

زمانی که از سرخرگ رانی برای آنژیوگرافی استفاده می‌شود با خارج کردن کاتتر باید بیمار مدت زمان ۲ الی ۶ ساعته را بر روی تخت دراز بکشد و پای خود را حرکت ندهد تا سرخرگ ترمیم شود و خونریزی رخ ندهد.

در هنگام آنژیوگرافی از راه دست با خروج کاتتر دستگاه کمپرشن‌ دور مچ قرار می گیرد و با فشار روی سرخرگ از خونریزی جلوگیری می کند‌.

در این شرایط به بی حرکت بودن بیمار نیازی نیست و بیمار می تواند خیلی زود ترخیص شده و به منزل بازگردد.

مدت زمان استراحت کمتر

با انجام آنژیوگرافی از راه دست و خروج کاتتر فرد می‌ تواند به زندگی روزمره خود بازگردد و نیازی به استراحت ندارد.

این در حالی است که زمانی که بیمار از طریق ران آنژیوگرافی خود را انجام داده است باید مدت زمان یک هفته‌ای را به استراحت کردن اختصاص دهد.

درد کمتر و راحتی بیشتر

راحتی بیمار با انجام آنژیوگرافی از راه دست بیشتر است و درد کمتری را متحمل می‌شود.

با انجام آن بیمار می ‌تواند خیلی سریع بنشیند، راه برود و کارهای خود را انجام بدهد و راحتی بیشتری دارد.

هزینه پایین تر

استفاده از این روش به دلیل ترخیص سریع‌تر و عوارض کمتری که دارد هزینه آنژیوگرافی قلب کمتری دارد.

معایب استفاده از آنژیوگرافی از راه دست

استفاده از آنژیوگرافی از راه دست در کنار مزایایی که برای بیمار دارد همراه با یک سری معایب به شرح زیر است:

دسترسی سخت‌تر به سرخرگ

از آنجا که قطر سرخرگ کم است امکان دسترسی به آن نیز سخت‌تر بوده و نیاز به مهارت و تجربه پزشک دارد.

امکان آسیب رسیدن به عروق دیگر

سرخرگ رانی به صورت مستقیم به سمت قلب هدایت می‌شود اما سرخرگ رادیال اینگونه نیست و دارای خمیدگی‌ و شاخ و برگ متعدد است.

از این رو امکان آسیب رساندن به عروق دیگر با استفاده از آن وجود دارد.

امکان تغییر آنژیوگرافی از راه پا

در صورت شدید بودن اسپاسم سرخرگ رادیال ممکن است نیاز به انجام آنژیوگرافی از راه پا باشد.

امکان بسته شدن سرخرگ رادیال

سرخرگ رادیال ممکن است با انجام آنژیوگرافی از راه دست بسته شود که علت آن وجود لخته خون در داخل سرخرگ است.

به همین دلیل در طول انجام آنژیوگرافی به بیمار داروی رقیق کننده خون می دهند.

امکان اسپاسم عضلانی

اسپاسم عضلانی از جمله عوارض نادری است که ممکن است رخ بدهد که باعث پوشانده شدن دیوار سرخرگ رادیال می گردد و حرکت کاتتر را سخت تر می کند.

در این شرایط بیمار با ناراحتی هایی مواجه می‌شود.

مقایسه آنژیوگرافی از راه دست با آنژیوگرافی از راه پا

می ‌توان آنژیوگرافی را از راه دست و پا انجام داد. سرخرگ موجود در کشاله ران رگ بزرگی است که به قلب مسیر مستقیمی دارد و برای کاتتر گذاری و آنژیوگرافی استاندارد تر است.

پزشکان به انجام آنژیوگرافی از راه دست مشتاق تر هستند و معمولا از این راه آنژیوگرافی را انجام می دهند. تفاوت میان آنژیوگرافی از راه دست با آنژیوگرافی از راه پا به قرار زیر است:

• آنژیوگرافی از راه پا دسترسی آسان‌تری نسبت به آنژیوگرافی از راه دست دارد.
• سرخرگ رانی دارای قطر حدود ۱۰ میلی متر است اما سرخرگ دست قطری حدود ۲.۵ میلی متر دارد.
• آنژیوگرافی از راه پا عارضه های بیشتری نسبت به آنژیوگرافی از راه دست دارد.
• بند آمدن خون در آنژیوگرافی از طریق دست آسان‌تر است.
• آنژیوگرافی از راه دست به استراحت در تخت احتیاج ندارد ولی در صورت انجام آنژیوگرافی از راه پا باید ۲ تا ۶ ساعت بیمار استراحت کند.
• در صورت انجام آنژیوگرافی از راه دست بیمار می تواند بلافاصله حرکت کند ولی در آنژیوگرافی از طریق پا بیمار با تاخیر شروع به حرکت می کند.
• آنژیوگرافی از راه دست درد کمتری دارد.
• خونریزی بعد از آنژیوگرافی پا نسبت به آنژیوگرافی دست بیشتر است.