عفونت مجاری ادراری یا UTI

عفونت مجاری ادراری زمانی رخ می دهد که سیستم ادراری در شخص با عفونت مواجه شده باشد.

این عفونت باعث درگیری مجرای ادراری، کلیه ها و مثانه می‌شود.

ادرار در حالت طبیعی هیچ گونه باکتری ندارد و حاصل عملکرد کلیه ها است.

کلیه ها مواد زائد و آب اضافی را از خون دریافت کرده و ادرار را تولید می کند.

این ادرار تولید شده بدون هیچ گونه آلودگی به سیستم ادراری وارد می‌شود.

امکان ورود باکتری ها از خارج به این سیستم وجود دارد که این باکتری ها التهاب و عفونت را ایجاد کرده و باعث ابتلای شخص به عفونت مجاری ادراری یا UTI می‌شوند.

دستگاه مجاری ادرار تشکیل شده از قسمت های زیر است:

• کلیه ها که در پشت بدن قسمت بالای باسن واقع شده اند و وظیفه فیلتر کردن بدن با آنها است به صورتی که مواد زائد و آب اضافه موجود در خون را دریافت کرده و آنها را به ادرار تبدیل می کند.
• لوله های نازکی به نام حالب که ادرار تولید شده را از کلیه گرفته و به مثانه انتقال می دهند.
• مثانه که ظرفی کیسه ای مانند بوده و وظیفه آن ذخیره ادرار قبل از تخلیه آن از بدن است.
• مجرای ادرار که باعث خروج ادرار از مثانه به خارج از بدن میشود.

عفونت های مجاری ادرار جزو عفونت های شایعی هستند که افراد زیادی را درگیر کرده است.

مردان بیشتر در سنین بالا با عفونت مجاری ادراری مواجه میشوند. عواملی چون بزرگ شدن پروستات، استفاده کردن از کاتتر و عفونت‌های مقاربتی باعث ابتلای مردان به عفونت مجاری ادرار می‌شود.

تشخیص دادن ابتلا به این عفونت و درمان کردن آن باعث می‌شود که بیمار با عارضه ‌های ناشی از آن کمتر مواجه شود.

از این رو باید مردان علائم ناشی از عفونت مجاری ادرار را بدانند در صورت مشاهده آنها به پزشک مراجعه کنند و اقدامات لازم جهت درمان را انجام دهند.

علائم عفونت مجاری ادرار

برخی مردان ممکن است به عفونت ادراری مبتلا باشند ولی هیچگونه علائم و نشانه‌ای نداشته باشند اما برخی از آنها نیز هستند که در صورت ابتلا به عفونت با علائم زیر مواجه می‌شود:

• در هنگام ادرار کردند احساس درد دارند که این درد ممکن است ناشی از عفونت ادراری باشد.
• گاهی از اوقات نیز عدم توانایی در شروع ادرار یکی از نشانه ‌های وجود عفونت ادراری است.
• نیاز به ادرار کردن به صورت مکرر نیز ممکن است ناشی از عفونت ادراری باشد.
• وجود جریان آهسته ادرار نیز از نشانه‌های عفونت ادراری است.
• وجود خون در ادرار ممکن است به دلیل عفونت ادراری باشد.
• داشتن درد در قسمت مرکزی شکم نیز از نشانه‌های وجود عفونت ادراری در شخص است.
• داشتن درد در هنگام برقراری رابطه جنسی و در قسمت آلت نشانه ای از وجود عفونت است.
• داشتن حس سوزش در زمان ادرار کردن از علائم عفونت ادراری است.
• نیاز ناگهانی و یکدفعه ای به تخلیه ادرار یکی از نشانه ‌های عفونت ادراری می باشد.
• اگر احساس درد در مرکز و پایین شکم وجود دارد، در واقع قسمت بالای استخوان لگن با درد مواجه شود، نشانه‌ ای از عفونت ادراری است.
• ادرار ابری نشانه ای از وجود عفونت ادراری است.
• اگر ادرار کدر رنگ بوده و بوی قوی داشته باشد نشان دهنده عفونت ادراری در شخص است.
• خارج شدن مقدار کمی ادرار در یک زمان مشخص می ‌تواند ناشی از عفونت ادراری باشد.
• تب کردن که ممکن است به دلیل عفونت شدید ادراری در شخص بروز یابد.
• داشتن حالت لرز در بدن که نشانه‌ای از عفونت شدید ادراری است.
• وجود حالت تهوع و استفراغ که به دلیل شدید بودن عفونت ادراری شخص را درگیر می ‌کند.
• داشتن درد در قسمت کمر که می ‌تواند ناشی از عفونت شدید ادراری باشد.

علائمی که در صورت شدید بودن عفونت ادراری در مردان بروز پیدا می‌ کند می ‌تواند مشکلات جدی را برای آنها ایجاد کند و به کلیه آنها آسیب جدی را وارد کند.

از این رو باید این علائم را جدی گرفت و در صورت مشاهده آنها سریعتر جهت بررسی عملکرد کلیه و وجود عفونت ادراری به پزشک متخصصی مثل دکتر محمدصادق کشمیری مراجعه کرد.

سوزش هنگام ادرار (Dysuria)

سوزش ادرار یکی از شایع‌ترین نشانه‌های عفونت مجاری ادراری در مردان است.

این علامت اغلب زمانی رخ می‌دهد که پوشش داخلی مجرای ادرار به دلیل حضور باکتری‌ها ملتهب و تحریک‌پذیر شده باشد.

در چنین حالتی، عبور ادرار از مجرای تحریک‌شده باعث احساس سوزش یا درد می‌شود.

شدت سوزش می‌تواند از یک ناراحتی خفیف تا درد شدید متغیر باشد و معمولاً با احساس گرما یا خارش همراه است.

اگر عفونت به بخش‌های بالاتری از سیستم ادراری مانند مثانه یا کلیه‌ها گسترش یابد، سوزش می‌تواند همراه با علائم دیگری مثل تب، لرز یا درد پشت ظاهر شود.

تکرر ادرار (Frequent Urination)

تکرر ادرار به معنی نیاز مکرر به دفع ادرار است، حتی اگر حجم ادرار کم باشد.

این علامت اغلب نشان‌دهنده التهاب مثانه یا پیشابراه است.

هنگام بروز عفونت، دیواره مثانه حساس‌تر می‌شود و احساس پر بودن یا نیاز به تخلیه حتی با وجود مقدار کم ادرار، ایجاد می‌شود.

در مردان مبتلا به UTI، این علامت می‌تواند باعث اختلال در خواب (به‌خصوص شب‌ادراری) یا مختل شدن فعالیت‌های روزمره شود.

تکرر ادرار معمولاً با سایر علائم مانند سوزش ادرار و فوریت در ادرار همراه است که به شناسایی راحت‌تر کمک می‌کند.

فوریت ادرار (Urinary Urgency)

فوریت ادرار حالتی است که در آن فرد احساس ناگهانی و شدید نیاز به دفع ادرار دارد و نمی‌تواند آن را مدت زیادی نگه دارد.

این علامت اغلب به دلیل تحریک اعصاب مثانه توسط باکتری‌ها و مواد التهابی در طول عفونت بروز می‌کند.

این حالت می‌تواند باعث نگرانی از نشت ادرار شود، مخصوصاً اگر همراه با تکرر ادرار باشد.

در برخی موارد شدید، ممکن است با بی‌اختیاری ادرار نیز همراه شود. درمان به‌موقع عفونت معمولاً این علامت را کاهش می‌دهد.

ادرار کدر یا بدبو

در عفونت‌های ادراری، ممکن است رنگ ادرار تغییر کند و کدر، تیره یا شیری‌رنگ شود.

این تغییر اغلب ناشی از حضور گلبول‌های سفید، باکتری‌ها و سلول‌های مرده در ادرار است.

گاهی نیز بوی تند و ناخوشایند در ادرار ایجاد می‌شود که یکی از نشانه‌های مهم UTI است.

اگر ادرار با بوی نامطبوع همراه باشد، معمولاً نشانه‌ای از وجود عفونت باکتریایی است.

این علامت باید جدی گرفته شود، به‌ویژه اگر با تب یا دردهای دیگر همراه باشد، زیرا ممکن است نشان‌دهنده پیشرفت عفونت باشد.

وجود خون در ادرار (Hematuria)

وجود خون در ادرار ممکن است با چشم قابل دیدن باشد (ادرار صورتی یا قرمز) یا فقط در آزمایش ادرار مشخص شود.

این علامت می‌تواند نتیجه آسیب به بافت‌های دستگاه ادراری در اثر عفونت باشد. وجود خون در ادرار همیشه نیاز به بررسی دقیق دارد.

اگرچه در بسیاری از موارد این خون ناشی از یک عفونت ساده است، اما در مردان باید احتمال مشکلات جدی‌تری مانند سنگ کلیه یا تومورهای دستگاه ادراری نیز در نظر گرفته شود.

بنابراین مراجعه به پزشک و انجام آزمایشات کامل ضروری است.

درد در پایین شکم یا ناحیه لگن

عفونت مثانه یا پیشابراه می‌تواند باعث درد یا احساس فشار در ناحیه زیر شکم یا لگن شود.

این درد ممکن است در حالت نشسته، هنگام ادرار یا بعد از ادرار شدت بگیرد و معمولاً با احساس ناراحتی عمومی در قسمت تحتانی بدن همراه است.

در مردان، اگر این درد به ناحیه پرینه (بین بیضه و مقعد) گسترش یابد، ممکن است نشانه‌ای از التهاب پروستات (پروستاتیت) باشد.

این وضعیت جدی‌تر بوده و نیاز به درمان ویژه‌تری دارد، زیرا عفونت پروستات می‌تواند مزمن شده و مشکلات بیشتری ایجاد کند.

چرا مردان به عفونت ادراری مبتلا می‌شوند؟

زمانی که باکتری ‌ها به میزان زیاد از حد در دستگاه ادراری رشد کنند عفونت ادراری در مردان را ایجاد می کنند.

با ورود باکتری ها به مجاری ادراری این باکتری ها شروع به رشد می کنند. در مردان به دلیل بلند بودن مجرای ادراری، باکتری ها نیاز به طی کردن مسافت زیادی جهت رسیدن به مثانه دارند به همین دلیل است که مردان کمتر از زنان با عفونت مجاری ادراری مواجه میشوند.

هرچه سن مردان بالا تر رود (بالا تر از ۵۰ سال) بیشتر مستعد ابتلا به عفونت ادراری هستند و ریسک ابتلا به عفونت ادراری در مردان در شرایط زیر افزایش پیدا می کند:

• مردانی که مبتلا به دیابت هستند.
• مردانی که دارای بزرگی پروستات هستند.
• مردانی که با سنگ کلیه روبرو هستند.
• مردانی که در آنها به صورت غیر ارادی مجرای ادراری باریک شده است.
• مردانی که دارای عدم کنترل ادرار هستند.
• مردانی که ختنه نشده اند.
• آن دسته مردانی که آب کافی نمی‌نوشند‌.
• مردانی که از دارو های سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می کنند.
• مردانی که در دستگاه ادراری خود با ناهنجاری مواجه هستند.
• مردانی که رابطه مقعدی دارند.
• آن دسته مردانی که نمی توانند مثانه خود را به صورت کامل تخلیه کنند‌.

انواع مختلف عفونت ادراری یا UTI

عفونت های اداری در دو دسته قرار می گیرند:

عفونت ادرای بدون عارضه

عفونت ادراری بدون عارضه باعث تاثیرگذاری بر روی دستگاه ادراری تحتانی می‌شود و آن را نوعی عفونت مثانه می دانند.

عفونت ادراری پیچیده

عفونت ادراری پیچیده باعث تاثیرگذاری بر روی گروه های خاص میشود از جمله:

• افرادی که با نقص ایمنی مواجه هستند.
• افرادی که دارای آلت تناسلی هستند.
• افرادی که سن بالایی دارند و مسن هستند.
• افرادی که به صورت مکرر با عفونت ادراری مواجه میشوند.
• افرادی که کاتتر برای آنها استفاده شده است.

چگونه می توان از عفونت ادراری در مردان پیشگیری کرد؟

برای پیشگیری از ابتلا به عفونت ادراری در مردان می‌ توان از راهکار های زیر استفاده کرد:

• نباید به صورت طولانی مدت ادرار را در مثانه نگه داشت.
• باید در روز بین ۶ الی ۸ لیوان آب نوشید.
• اگر با بی‌اختیاری ادرار یا عدم تخلیه کامل ادرار مواجه هستید باید حتماً به پزشک اطلاع دهید.
• انجام ختنه در کودکان پسر باعث می‌شود که از بروز عفونت مجاری ادراری در آینده برای آنها جلوگیری کرد.
• باید بهداشت شخصی را رعایت کرد و مانع از انتقال باکتری‌ های ناحیه مقعد به مجاری ادرار شد.
• از محصولات بهداشتی که تحریک کننده هستند نباید استفاده کرد.
• می ‌توان از آب زغال اخته استفاده کرد زیرا مصرف آن از چسبیدن باکتری ‌ها مجاری ادرار جلوگیری می‌ کند.